Tip 1 ve Tip 2 Diyabetin Belirtileri ve Risk Faktörleri!

Genetik faktörler, yaşam tarzı, obezite ve çevresel etkenler, diyabetin gelişiminde rol oynar.

Diyabet Türleri ve Özellikleri

Tip 1 Diyabet

• Görülme yaşı: Çocukluk ve gençlik dönemi, genellikle 30 yaş öncesi.
• Etkisi: Vücut az miktarda insülin üretir ya da hiç üretmez.
• Belirtiler: Ani başlangıçlıdır.
  • Aşırı susama.
  • Aşırı acıkma.
  • Ani kilo kaybı.
  • Sık idrara çıkma.
  • Yorgunluk.
• Tedavi: Yaşam boyu insülin tedavisi gereklidir.

Tip 2 Diyabet

• Risk faktörleri:
  • Obezite (BMI > 25).
  • Ailede diyabet öyküsü.
  • 4 kg’dan ağır bebek doğurmuş kadınlar.
  • Stres, hormon hastalıkları veya pankreas rahatsızlıkları.
• Belirtiler:
  • Sürekli yorgunluk.
  • Yaraların yavaş iyileşmesi.
  • Sık enfeksiyon.
  • Ellerde/ayaklarda karıncalanma.
  • Açlık hissi ve aşırı yeme.
• Nedenleri:
  • İnsülin direnci.
  • Karaciğerde artan glikoz üretimi.

Gestasyonel Diyabet

• Tanım: Hamilelik sırasında ortaya çıkan diyabet türü.
• Özellikleri:
  • Genellikle doğum sonrası düzelir.
  • Tip 2 diyabete dönüşme riski yüksektir (%80).
• Risk faktörleri:
  • Hamilelikte 20 kg üzeri kilo artışı.

Diyabetin Teşhisi

1. Kan şekeri ölçümü: Açlık kan şekeri (AKŞ) > 126 mg/dl.
2. Oral Glukoz Tolerans Testi (OGTT): 100-126 mg/dl olanlara uygulanır.
3. İdrar testi: Şeker ve keton varlığı kontrol edilir.

Diyetisyenin Rolü

• Beslenme planı oluşturma: Kan şekeri kontrolü için kişiselleştirilmiş planlar.
• Makro besin dengesini sağlama: Karbonhidrat, protein, yağ alımını düzenleme.
• Kilo yönetimi: Sağlıklı kiloyu korumak ve komplikasyonları önlemek.
• Egzersiz rehberliği: Fiziksel aktivitenin düzenlenmesi.

Beslenme ve Diyabet Yönetimi

• Tüketilmesi gerekenler:
  • Lifli gıdalar (tam tahıllar, sebzeler, meyveler).
  • Yağsız protein kaynakları.
  • Düşük glisemik indeksli besinler.
• Kaçınılması gerekenler:
  • Basit şekerler (tatlılar, meyve suları).
  • Yüksek kalorili ve işlenmiş gıdalar.

Beslenme Tedavisinde Hedefler

1. Kan şekerini normal seviyelerde tutmak.
2. Hiperglisemi ve hipoglisemi riskini azaltmak.
3. İdeal vücut ağırlığını korumak.
4. Sağlıklı ve sürdürülebilir bir yaşam tarzını benimsemek.

Dengeli beslenme ve düzenli egzersiz ile diyabetin etkileri önemli ölçüde kontrol altına alınabilir.